Beginpagina van Plantaardigheden.nl
Project
Rembert Dodoens / Rembertus Dodonaeus
Dodoens tuin
 

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Sitemap
Index

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Overzicht van artikelen en toegankelijk gemaakte oude plantenboeken over

Project Dodoens
Beginpagina
  Opmerkingen vooraf
  Enkele transcripties
  Rembert Dodoens'
leven en werk
  Beknopte bibliografie
  Rembert Dodoens' werk op het internet
  Cruijdeboeck 1554
Opdracht aan de koningin
  Over Griekse plantennamen en het wezen der kruiden
  Dodoenstuin Schilde
  Nieuw register op de Nederlandse namen 1554 Cruijdeboeck
  Nieuw register op de Neder-Duytsche Naemen der Cruyden 1664 Cruydt-Boeck
 

Enkele transcripties van het Cruydt-Boeck uit 1644

Inmiddels onder veel meer
  Leesmaar.nl Dodoens 1554 Cruijdeboeck
  Leesmaar.nl Dodoens 1644 Cruydt-Boeck
 
Woordenboek Nederlandsche Taal
Plantago PlantIndex
Letter: druk op CTRL, draai ook aan muiswiel
Bijgewerkt
11-02-2010

Project Rembert Dodoens (Rembertus Dodonaeus) / Een beknopte bibliografie

1574  Purgantium aliarumque ... historiae

Volledige titel en technische gegevens

Pvrgantivm | Aliarvmqve Eo | Facientivm, Tvm Et | Radicum, Conuoluulorum | ac deleteriarum herba-|rum historiae | Libri IIII. | Remberto Dodonaeo Mechli-|niensi Medico auctore. | Accessit Appendix variaru[m] & quidem rarissimarum | nonnullarum stirpium, ac florum quorundam peregrinorum, | elegantissimorumq[ue] icones omnino nouas nec anteà editas, | singulorumq[ue] breues descriptiones continens : cuius altera parte | vmbelliferae exhibentur non paucae, eodem Auctore.
Antverpiae, | Ex officina Christophori Plantini | Architypographi Regij. | M. D. LXXIIII.

[gedrukt bij Christoffel Plantijn, Antwerpen 1574]

(in klein octavo; 506 (1-2 ongenummerd) (6) bladzijden; gedrukt in cursiefletter; 221 houtsneden)

Informatie over de inhoud

De inhoud bestaat uit een hoofdtekst (bladzijden 9-376), bestaande uit 4 boeken met 140 houtsneden, en een aanhangsel (bladzijden 378-505), bestaande uit 2 delen met 81 houtsneden. In de hoofdtekst worden verschillende soorten planten besproken: purgerende planten, planten waarvan de wortel in de geneeskunde wordt gebruikt, klimplanten en giftige planten. Het eerste deel van het aanhangsel is een aanvulling op de beschrijvingen in het eerder verschenen Historia frumentorum (1566/1569) en  Florum, et coronarium historia (1568/1569), het tweede deel geeft de beschrijving van een aantal schermbloemigen. De houtsneden werden naar tekeningen van Pieter van der Borcht vervaardigd door Gerard Jansen van Kampen.

In de collectie van

*Amsterdam: UB  *Antwerpen: bibl. Museum Plantin-Moretus & UB  *Brussel: KB  *Den Haag: KB  *Gent: UB  *Leiden: UB  *Leuven: UB  *Utrecht: UB  *Wageningen: UB, Speciale Collecties.

^Naar het begin van deze pagina

1578  A nievve herball (Cruijdeboeck, 4e editie; 1e Engelse editie)

Volledige titel en technische gegevens

A Nievve Herball, | Or Historie Of Plantes : | wherin is contayned | the vvhole discourse and per-|fect description of all sortes of Herbes | and Plantes : their diuers & sundry kindes : | their straunge Figures, Fashions, and Shapes : | their Names / Natures / Operations / and Ver-|tues : and that not onely of those whiche are | here growyng in this our Countrie of | Englande / but of all others also of | forrayne Realmes / commonly | vsed in Physicke. | First set foorth in the Doutche or Almaigne | tongue, by that learned D. Rembert Do-|doens, Physition to the Emperour : | And nowe first translated out of | French into English, by Hen-|ry Lyte Esquyer.
At London | by my. [sic] Gerard Dewes, dwelling in | Pawles Churchyarde at the signe | of the Swanne. |1578

[aan het slot van het boek] Imrinted [sic] at Antwerpe / by me | Henry Loë Bookprinter, and are to be | solde at London in Povvels Churchyarde, | by Gerard Devves.

[gedrukt bij Jan van der Loe, Antwerpen 1578, voor Gerard Dewes, uitgever te Londen]

(in folio; (24) 779 (25) bladzijden; gedrukt in gotische letter; 874 houtsneden)

Informatie over de inhoud

Dit is de eerste Engelse editie van het Cruijdeboeck. De gravure van de titelprent is gelijk aan die van de tweede editie van het Cruijdeboeck (1563). De vertaling is gebaseerd op Histoire des plantes, de Franse vertaling (1557) door Clusius van het Cruijdeboeck uit 1554, en de tweede herziene druk van het Cruijdeboeck uit 1563. De tekst van de Engelse vertaling bevat aanzienlijke uitbreidingen van de hand van de vertaler, maar er zijn ook correcties ingevoegd die door Dodoens aan Lyte werden toegestuurd. Ook zijn er 35 nieuwe houtsneden toegevoegd. Deze zijn getekend door Pieter van der Borcht en gesneden door Arnold Nicolai en Gerard Jansen van Kampen. Het is niet uitgesloten dat Shakespeare deze eerste uitgave van A nievve herball heeft geraadpleegd voor informatie over folklore van een aantal planten die in zijn toneelstukken voorkomen.

In de collectie van

*Gent: UB  *Wageningen: UB, Speciale Collecties.

^Naar het begin van deze pagina

1580  Historia vitis vinique

Volledige titel en technische gegevens

Historia | Vitis Vi-|niqve : Et | Stirpivm Nonnvlla-|rum aliarum. | Item | Medicinalium obseruationum | Exempla. Auctore | Remb. Dodonaeo Medico Caesareo.
Coloniae | Apud Maternun Cholinun. M. D. LXXX. | Cum Gratia & Priuilegio Caes. Maiest.

[gedrukt bij Materne Cholin, Keulen 1580]

(in octavo; (13) 169 (6) bladzijden; gedrukt in romeinletter)

Informatie over de inhoud

Een boek over de wijnstok, de druif en over wijn, en een aantal andere planten. Gevolgd door een aantal medische casussen. Dit laatste gedeelte van het boek werd in 1581 en in latere jaren apart herdrukt.

In de collectie van

*Amsterdam: UB  *Den Haag: KB  *Leiden: UB  *Leuven: UB.

^Naar het begin van deze pagina

1581  Medicinalium observationum exempla rara / Physiologices tabulae
(1e druk, 2e uitgave van Medicinalium)

Volledige titel en technische gegevens

Remberti | Dodonaei Medici | Caesarei, | Medicinalivm | Obseruationum | exempla rara, re-|cognita & aucta. Accessere Et Alia | quaedam, quorum Elenchum pagina | post Praefationem exhibet.
Coloniae | Apud Maternum Cholinum. | M. D. LXXXI. | Cum gratia & Priuilegio Caes. Maiest.

[gedrukt bij Materne Cholin, Keulen 1581]

[op apart titelpagina] Physilogices [sic] | Medicinae | Partis, | Tabulae expeditae : | Per | Rembertum Do-|donaeum Medicum | Caesareum | Olim conscriptae, nunc verò | primum editae. | Coloniae. M. D. LXXXI.

(in octavo; (32) 367 bladzijden; gedrukt in romeinletter)

Informatie over de inhoud

Dit werk omvat twee delen: een gedeelte met bijzondere casussen (53 hoofdstukken) uit de praktijk van Dodoens als arts (vermeerderde herdruk van dit werk, oorspronkelijk gepubliceerd samen met Historia vitis vinique in 1580) en de Physiologices tabulae. Laatstgenoemde werk is een overzicht van de fysiologie volgens Galenus, met 9 schema's.

In de collectie van

*Amsterdam: UB  *Gent: UB  *Leiden: UB  *Utrecht: UB.

^Naar het begin van deze pagina

1583  Stirpium historiae pemptades sex (Cruijdeboeck, 5e editie; 1e editie in het Latijn)

Volledige titel en technische gegevens

Remberti | Dodonaei | Mechliniensis | Medici Caesarei | Stirpivm Historiae | Pemptades Sex. | Sive | Libri XXX.
Antverpiae, | Ex officina Christophori Plantini. | M. D. LXXXIII.

[gedrukt bij Christoffel Plantijn, Antwerpen 1583]

(in folio; (20) 860 (28) bladzijden; gedrukt in romeinletter, met margetekst; 846 hoofdstukken; 1358 houtsneden)

Informatie over de inhoud

Eerste editie in het Latijn van Dodoens' Cruijdeboeck, door de auteur zelf verzorgd. In deze nieuwe editie werden alle herzieningen en correcties uit de eerdere botanische werken van Dodoens verwerkt. Het zetsel is evenals in de vorige edities over de volle breedte, maar de houtsneden zijn nu in de tekst ingebouwd. Deze uitgave heeft een typografische titelpagina. Het aantal houtsneden werd aanzienlijk uitgebreid, tot 1358.

In de collectie van

*Amsterdam: UB  *Brussel: KB  *Gent: UB  *Leeuwarden: bibl. Collegium Medicum & prov. bibl.  *Leiden: UB  *Leuven: UB  *Utrecht: UB  *Wageningen: UB, Speciale Collecties.

^Naar het begin van deze pagina

1584  De sphaera

Volledige titel en technische gegevens

De Sphaera, | siue de | Astronomiae | Et | Geographiae | Principiis | Cosmographica Isagoge : | olim conscripta à Remberto | Dodonaeo Medico, | Nunc verò Eiusdem recognitione locupletior facta.
Antverpiae, | Apud Christophorum Plantinum. | M. D. LXXXIV.

[gedrukt bij Christoffel Plantijn, Antwerpen 1584]

(in octavo; 109 (3) bladzijden; gedrukt in romeinletter; 23 houtsneden, verschillend van die in de editie van 1548)

Informatie over de inhoud

Tweede, herziene druk van Cosmographica in astronomiam... van 1548.

In de collectie van

*Antwerpen: bibl. Museum Plantin-Moretus & UB  *Brussel: KB  *Gent: UB  *Leiden: UB (incompleet).

^Naar het begin van deze pagina

1585  Medicinalium observationum exempla rara (2e druk, 3e uitgave)

Volledige titel en technische gegevens

Remb. Dodonaei Medici Caes. | Medicinalivm | Observationvm | Exempla Rara. | Accessere & alia quaedam, quorum | Elenchum pagina post Prae-|fationem exhibet.
Lvgdvni Batavorvum, | Ex officina Christophori Plantini. | M. D. LXXXV.

[gedrukt bij Christoffel Plantijn, Leiden 1585]

(in octavo; (16) 298 (6) bladzijden, gedrukt in romeinletter)

Informatie over de inhoud

Dit is een herdruk van de uitgave van 1581. De stof werd met 1 casus uitgebreid (54 hoofdstukken). De Physiologices tabulae, het tweede deel in de uitgave van 1581, werd niet in deze editie opgenomen.

In de collectie van

*Amsterdam: UB  *Antwerpen: UB  *Leiden: UB  *Leuven: UB  *Utrecht: UB.

^Naar het begin van deze pagina