In deze uitgave worden, bij wijze van bloemlezing uit de rijke inhoud van de database van PLAND, de volksnamen van acht bekende planten besproken: lelietje-van-dalen (Convallaria majalis), afrikaantje (Tagetes patula), sleutelbloem (Primula veris), kaal knopkruid (Galinsoga parviflora), paardenbloem (Taraxacum officinale), lisdodde (Typha latifolia en Typha angustifolia), fuchsia (Fuchsia spec.) en oostindische kers (Tropaeolum majus).

   Behalve de hoofdstukken over de plantennamen is er een voorwoord en een slothoofdstuk waarin iets wordt verteld over de databank van PLAND (de tekst hiervan is gelijk aan die op de website):

http://www.meertens.knaw.nl/pland/index.php?act=achtergrond

   Een literatuuroverzichtje completeert het geheel.

   Als extraatje staan tussen de tekst door een aantal kaders met bijzondere onderwerpen: over zinwoorden (volksnamen van het type juffertje-in-het-groen, Jantje-met-het-rokje, waarvan er vele zijn), schildersverdriet, verkleinwoorden in planten (madeliefje, meibloempje), de herfstaster (Aster versicolor), volksnamen van planten en de kermis (diverse soorten), de gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus), het sneeuwklokje en de pioen (pioenroos, Paeonia mascula).

   Het boek is fraai geïllustreerd, met afbeeldingen in kleur van de besproken planten en een aantal kleinere plaatjes in zwartwit (de herkomst van de illustraties is niet gedocumenteerd) en verspreidingskaarten waarop men de geografische plaats van alle volksnamen kan terugvinden.

   Zoals gezegd, dit boek is een bloemlezing, maar van de gekozen planten vindt men alles bijeen een aanzienlijk aantal verrassende volksnamen. Voor de lisdodde onder meer: sigaren, lampenpoetser, tuitenragger, bullepees, negerpummel, doethammer, doerbout, kinderspel, kattenstaart. En weet u welke plant de slochtermaartbloem is of waar de naam blote kontjes op duidt? Dit en nog veel meer aardigs is te vinden in het boek van Har Brok.

   Een leuk aspect van dit boek is ook dat er regelmatig wordt verwezen naar tekstfragmenten uit het beroemde Cruijdeboeck van Rembert Dodoens (http://www.leesmaar.nl/cruijdeboeck/) en andere oude kruidboekschrijvers zoals Nylandt en Blankaart.

   Tot slot nog een paar links.

   1) In de eerste plaats een verwijzing naar de website PLAND, via welke de uitgebreide databank van het Meertens Instituut toegankelijk is. Informatie hierover op:

http://plantaardigheden.nl/aardig/aardigheden/plantennamen_
dialecten_PLAND.htm

   2) Voor de liefhebber: op Plantaardigheden is ook het een en ander verzameld over volksnamen van planten:

http://plantaardigheden.nl/aardig/aardigheden/uittien/default.htm ("De volksnamen van onze planten", een internetbewerking van een boekje door dr. H. Uittien)

http://plantaardigheden.nl/aardig/aardigheden/volksnamen_vlaams.htm (Vlaamse volksnamen van planten)

http://plantaardigheden.nl/aardig/aardigheden/volksnamen_nieuws.htm (diverse onderwerpen, o.a. een beknopt overzicht van Nederlandse volksnamen, woordenboeken, streeknamen)

R. van der Hoeden